Эдийн засаг, зах зээлийн сарын тойм
Дайн дэлхийн өсөлтийг сааруулж, хиймэл оюун ухаан эдийн засгийг дэмжиж байна. Дотоодод инфляц 12.0% хүрч, эхний хагасын төсвийн алдагдал 2.1 их наяд төгрөг болов. ТОП 5 банкны хөрөнгө 25% өссөн ч цэвэр ашиг 10.4% буурсан. ББЗЗ-ийн эхний хагасын арилжаа өмнөх оны бүтэн жилийг давлаа.
Гол үзүүлэлтийн динамик
Идэвхтэй сарыг тодруулсан.
| Үзүүлэлт | 2026.05 | 2026.06 | 2026.07 | 2026.08 |
|---|---|---|---|---|
| Инфляц, жилийн | 11.2% | 12.0% | 13.0% | 12.5% |
| Бодлогын хүү | 12.0% | 12.0% | 12.5% (8/12) | 12.5% |
| ДНБ-ий өсөлт, оны эхнээс | 7.3% (5 сар) | 7.7% (6 сар) | 7.6% (7 сар) | — |
| Валютын нөөц, сая $ | 7,733.0 | 7,656.2 | 7,962.7 | 8,360 |
| М2, их наяд ₮ | 51.7 | 53.4 | 53.1 | 54.4 |
| USD/MNT, сарын дундаж | 3,576.1 | 3,576.7 | 3,586.8 | 3,594.5 |
| Төсвийн тэнцэл (өссөн), их наяд ₮ | −1.35 | −2.14 | −2.21 | −2.16 |
| ББЗЗ анхдагч арилжаа, тэрбум ₮ | 271.7 | 359.9 | 314.0 | 278.8 |
| ББЗЗ жигнэсэн дундаж хүү | 19.64% | 19.73% | 20.07% | 19.86% |
| Санхүүгийн салбарын бондын хүү | 19.05% | 18.94% | 19.30% | 19.18% |
ОУВС эдийн засгийн өсөлтийн таамаглалаа бууруулав
ОУВС-гийн шинэчилсэн төсөөллөөр дэлхийн өсөлт 2024–2025 оны дундаж 3.5%-иас 2026 онд 3.0% болж, 2027 онд 3.4% болж сэргэнэ. Дэлхийн инфляц 2025 оны 4.1%-иас 2026 онд 4.7% болж нэмэгдэнэ.
2026 оны өсөлтийн таамаглал, ОУВС
| Дайны сөрөг шок | Технологийн эерэг шок |
|---|---|
| Эрчим хүчний үнэ нэмэгдэх | AI, дата төвийн хөрөнгө оруулалт өсөх |
| Нийлүүлэлтийн сүлжээ доголдох | Хагас дамжуулагчийн эрэлт нэмэгдэх |
| Инфляцын дарамт нэмэгдэх | Үйлдвэрлэл, экспорт идэвхжих |
| Санхүүжилтийн нөхцөл чангарах | Бизнесийн хөрөнгө оруулалт нэмэгдэх |
| Эрчим хүч импортлогч орнууд дарамтад орох | Технологийн сүлжээнд оролцогч орнууд өсөх |
Газрын тос дахин өсөв
6-р сард АНУ, Иран энхийн хэлэлцээрт хүрэхээр болж тосны үнэ дайны өмнөх түвшинд буурсан ч 7-р сарын эхээр харилцан цохилт өгч, Ормузын урсгал хэзээ сэргэх нь тодорхойгүй болов.
Алтны ханш буурав
АНУ-ын мөнгөний бодлого чангарч, доллар болон бондын өгөөж өсөж, геополитикийн эрсдэл намжсанаар алтны үнэ $4,500 орчмоос $4,000 орчимд буурлаа.
ЕТБ хүүгээ 2.25% болгов
Хадгаламжийн хүүг 25 суурь нэгжээр нэмж 2.25% болгосон. Еврогийн бүсийн өсөлтийг 2026 онд 0.8%, 2027 онд 1.2% гэж төсөөлөв. SpaceX $75 тэрбумын IPO-гоор түүхэн дэх хамгийн том гаргалт хийв.
Эдийн засгийн өсөлт 5-р сард 7.3%-д хүрч бага зэрэг буурлаа
ДНБ-ий өсөлтөд салбаруудын оруулсан хувь нэмэр, 2026
- 5-р сарын байдлаар өсөлт 7.3% болж өмнөх сараас бага зэрэг буурсан ч өмнөх оны мөн үеэс мэдэгдэхүйц сэргэлттэй.
- Өсөлтийн 3.7 нэгж хувийг уул уурхай бүрдүүлсэн нь түүхий эдийн салбараас хамаарал өндөр хэвээрийг харуулна.
- Үйлчилгээ 1.9, хөдөө аж ахуй 1.5 нэгж хувийн хувь нэмэр оруулж, өмнөх сараас сэргэсэн.
- Ерөнхий инфляц 12.0% болж 2023 оны 3-р сараас хойшхи, хүнсний инфляц 24.8% болж 2012 оны 4-р сараас хойшхи хамгийн өндөр түвшинд хүрэв.
Улсын нэгдсэн төсвийн гүйцэтгэл, эхний хагас
- Эхний хагасын тэнцэл 2.14 их наяд төгрөгийн алдагдалтай. Орлого 10.7%, зарлага 20.1%-иар өссөн.
- Татварын орлого 13.4 их наяд төгрөг болж 10.3% өссөн: орлогын албан татвар 29.9%, НӨАТ 24.0%, нийгмийн даатгал 22.2%.
- Зарлага 16.8 их наяд төгрөг болж 2.8 их наядаар өссөн. Хөрөнгийн зардал 58.2%, бараа, үйлчилгээний зардал 20.0% нэмэгдсэн.
- Валютын нөөц өндөр түвшинд байгаа нь USD/MNT ханшийг эхний хагаст бараг өөрчлөлтгүй (+0.65%) барьсан. CNY/MNT 3.67% өссөн.
ТОП 5 банкны нийт хөрөнгө өссөн ч цэвэр ашиг буурлаа
Нийт хөрөнгө, эхний хагас
Цэвэр ашиг, эхний хагас
ББЗЗ-ийн анхдагч арилжаа эхний хагаст өмнөх оны гүйцэтгэлийг давлаа
2026 оны эхний хагасын бондын бүтэц, салбараар
- 2026 оны эхний хагаст ББЗЗ-ийн анхдагч арилжаа ₮1,462.7 тэрбум болж, 2025 оны бүтэн жилийн ₮1,272.2 тэрбумыг давсан.
- Санхүүгийн салбар 40.3% буюу ₮590 тэрбум, барилга 33.0% буюу ₮483 тэрбумаар тэргүүлсэн.
- 6-р сард санхүүгийн салбар ₮164.3 тэрбум (51 гаргалт), уул уурхай ₮117.1 тэрбум татав. Сарын хамгийн том гаргалт Saker bond 1.1 (₮36 тэрбум, 21%).
- 24 сарын бонд ₮190.1 тэрбум, 12 сарын бонд ₮130.1 тэрбум байв.
Зах зээлийн шинжилгээ ба төлөв
Эхний хагаст өсөлт хадгалагдсан ч инфляц 12.0%, төсвийн алдагдал ₮2.1 их наяд болж, санхүүгийн салбарт маржин шахагдах шинж тод илэрлээ.
ОУВС дэлхийн өсөлтийн таамаглалыг 3.0% болгож, 2026 онд дэлхийн инфляц 4.7% болж нэмэгдэнэ гэж үзэв. Эрчим хүчний шок өсөлтийг сааруулж, технологийн хөрөнгө оруулалт хэсэгчлэн нөхөж байгаа нь орнуудад жигд бус нөлөөлж байна.
Өсөлт 7.3%-д хадгалагдсан ч түүний тал орчмыг уул уурхай бүрдүүлж байна. Инфляц, бодлогын хүү тус бүр 12.0% болж, мөнгөний нийлүүлэлт 26.6% өссөн нь инфляцын дарамт ойрын хугацаанд намжихгүйг харуулна.
Эхний хагасын алдагдал ₮2.14 их наяд болж, зарлага (20.1%) орлогоос (10.7%) хоёр дахин хурдан өссөн. Хөрөнгийн зардлын 58.2%-ийн өсөлт дотоод эрэлт, импортыг нэмэгдүүлнэ.
ТОП 5 банкны актив 25.0% өссөн ч хүүгийн зардал (+19.8%) орлогоос (+12.2%) хурдан өсч цэвэр ашиг 10.4% буурсан. Энэ хандлага ББСБ салбарт ч адил маржины дарамт үүсгэнэ.
Эхний хагасын арилжаа ₮1.46 их наяд болж 2025 оны бүтэн жилийн дүнг давсан. Санхүү (40.3%) болон барилга (33.0%) салбар гаргалтын гол хэсгийг бүрдүүлж байна.
ББСБ салбарт үзүүлэх нөлөө
- Өсөлт 7.3%-д хадгалагдаж, үйлчилгээ, хөдөө аж ахуй сэргэж байгаа нь бичил, жижиг бизнесийн санхүүжилтийн эрэлтийг дэмжинэ.
- Нөөц 7.6 тэрбум ам.доллар байгаа нь ханшийн огцом савлагааны эрсдэлийг бууруулна.
- ББЗЗ-ийн эхний хагасын арилжаа ₮1.46 их наяд хүрсэн нь бондоор эх үүсвэр татах боломж өргөжсөнийг харуулна.
- Инфляц, бодлогын хүү тус бүр 12.0% байгаа нь эх үүсвэрийн өртгийг өндөр түвшинд барина.
- Хүнсний инфляц 24.8% хүрсэн нь хэрэглээний зээлдэгчдийн эргэн төлөлтийн чадварыг сулруулна.
- Эх үүсвэрийн зах зээлд өрсөлдөөн нэмэгдэж, хүүгийн өрсөлдөөн маржиныг шахна.
Дүгнэлт
Банкны салбарын ашиг буурсан нь эх үүсвэрийн өртөг орлогоос хурдан өсч буй бүтцийн дарамтыг харуулж байгаа бөгөөд ББСБ салбарт ч ижил эрсдэл хүлээгдэж байна. Өсөлтийн боломж хадгалагдсан ч цэвэр хүүгийн маржин, активын чанарын удирдлага тэргүүлэх зорилт болно.